Dikkatsizlik; duygularla düşünceyi bir nokta üzerinde toplayamama ,dalgınlık halidir.Ve öğrenememenin en önemli unsurlarından biridir.
Dikkatin;hayatımızdaki etkileri:
- bir işe başlama süreci,
- belirli bir işi sürdürme,
- öncelik belirleme,
- önemli olanı seçebilme
- işleri sıraya koyma
- Planlama ve Düzenleme yapabilme ve
- Zamanı ayarlayabilme gibi hayatımızın akışında etkileyici noktaları vardır.
Örnek olarak;bir insanın bir anda herhangi bir durumdan haberdar olması konuya dikkat ettiğini gösterir.Şu an bu yazıyı okuyor olmanız,konuya karşı dikkatli olduğunuzu,zihninizin ise bu konuda seçim ( ki bu oldukça zordur) yaptığınızı kanıtlar vaziyettedir.Zihnin seçtiği konu; iç hayatımızla ilgili olabilir.Bu etkiye içsel sebepler denilmektedir.
Ayrıca dikkati etkileyen dışsal sebepler vardır ki bu da çalışma ortamından kaynaklı uyarıcıların dikkat dağıtıcı olmalarından kaynaklanan unsurlardır.
Dikkat belli bir süreden sonra alışkanlığa dönüşebilir.Bu iki kavramı karşılaştırmamak gerekir.Otomabili ilk kullanmaya başladığımız zamanları hatırlayalım,nasıl dikkatliydik.Zamanla bu dikkat alışkanlığa dönüştü ve kendimizi daha rahat hissediyoruz.İşte bu yüzden alışkanlıklarımız arttıkça dikkatimiz azalıyor.Trafik kazaların başında da denilen 'dikkatsizlik ' bu süreçle oluşuyor.
Dikkat Dağınıklığı ise Dikkat Eksikliği ile farklıliklara gelirsek eğer;ki ikisi sık karıştırılan kavramlardır.
Dikkat Eksikliğinde;
- uzun süreli unutkanlık
- meşgul olunan işle ve o iş dışındaki işlerde sakarlıklar
- hiperaktivite ile birlikte görülme oranı yüksek
- çok küçük yaştan itibaren gözlemlenir,tedavi süreci daha uzun
- anlık değil,kişiyi sürekli takip eden bir bozukluktur.
Dikkat Dağınıklığında; fiilen veya zihnen bir işle meşgul olurken dikkati toparlayıp işe tam konsantre olamama durumudur.
- kısa süreli hafiza bozukluğu gözlenebilir
- anlık yapılan işte hata gözlemlenebilir ancak genel sakarlık durumu dikkat eksikliği kadar değildir
- Anlık duygulara göre açığa çıkabilir.Uykusuzluk,stres gibi faktörlerle birlikte görülme olasılığı yüksektir.
- Zinde başlanan bir günde hiçbir olumsuz etkisi gözlenmeyebilir.
Çocuklarda; bazı derslerde çok iyi konsantre olurken ,bazı derslere kendini verememe şeklinde gözlemlenir.Çocukların dikkat dağınıklığı yaşadığı dersler genellikle sevmediği dersler oluyor.
Yetişkinlerde ise ;bazı işlere odaklanamama veya verimli çalışamama şeklinde olabilir.
Önemsiz dış uyaranlara karşı çok duyarlı olunması yine dikkat dağınıklığının belirtisi olabilir.Örneğin bir işle meşgulken,sokaktan geçen araba gürültüsü,çocuk sesleri vb. sesler ile işten kopma ve sesin geldiği yere odaklanma yaşanır,böylece dikkat dağınıklığı baş gösterir.
Okuma- dinleme sırasında konsantre olamayıp tam anlamadığı için tekrar okumak veya dinlemek zorunda kalınabilir.
Sınavlarda basit hatalar yapılabilir.
Görüldüğü gibi dikkat dağınıklığının çevresel,fiziksel ve kişisel faktörleri mevcuttur.
Hiperaktivite ve Dikkat Eksikliği:
Hiperaktivite çocuklarda 7 yaşına basmadan ortaya çıkar.Dikkati toparlamakta zorlanırlar,davranışlarını düşünmeden gerçekleştirirler ve genellikle fazla hareketlidirler.Hiperaktivite de olağan dışı hareketlilik ve anormal derece de aktif olma hali demektir.
Hiperaktivitenin ön belirtileri;
- çocuklar yerinde duramaz
- oturması gerektiği halde oturamaz
- yerli yersiz koşup tırmanır
- aşırı konuşur
- sessiz,sakin oynamakta güçlük çeker
- her zaman bir şeylerle uğraşır.
- sırasını beklemekte zorlanır
- olaylara ve konuşmalara müdahale eder
Dikkat Eksikliğinin Ön belirtileri:
- yönergeleri başından sonuna kadar takip edemez
- dikkatini yaptığı işe ya da oyuna vermekte zorlanır.
- evde ya da okulda yapacağı işler ve aktiviteler için gereken malzemeleri kaybeder.
- detayları gözden kaçırır
- düzensiz ,unutkan,ilgi kolayca başka yöne kayar
- uzun sure çaba gerektiren işleri yapmakta zorlanırlar.
Hiperaktivitenin Sebepleri:
- Beyinde mesaj alış-verişini gerçekleştiren kimyasal maddelerde bir sorun vardır.
- Anne- baba birinde ya da 2 sinde hiperaktivite varsa,çocuklarında da rastlanabilir.
- Hiperaktivite çocukluk çağı hastalıklarından sonra görülebilir.
- Gelişimsel sorunlar hiperaktivite ile bağlantılı olabiliyor
- Beyin dokusundaki doğumsal ya da sonradan olma zedelenmeler hiperkativiye sebep olabiliyor.
Tanı için hekim tarafından fiziksel muayene,işitme ve görsel sorunların tespitleri gibi kontrollerin yapılması gerekir.Fakat tanı koymak oldukça zordur.Sabırlı davranılmalı ve duygusal olarak çocuğa destek olunmalıdır.
Ebeveynlere Öneriler:
- Kurallar net olmalı ve yazılıp asılması
- Ödüller çocuk için anlamlı ve güçlü ödüller olmalı
- Sık sık geri bildirim verilmeli,çocuğa onun ne yaptığının farkında olduğu gösterilmelidir
- Çocuğun beklentileri ve palnları konusunda yardım edilmeli
- Olumsuzluklar,yapamadığı şeyler yerine olumlu davranışlara odaklanılmalı
- Biyolojik bir sorunla uğraşıldığı unutulmamalı
- Nasihat vermemek,sık sık konuşmak yapmamak
- Kendize ve çocuğunuza karşı sabırlı,hoşgörülü ve anlayışlı olmayı unutmayalım.
Tedavi kısmında ise Psikiyatr,İlaç tedavisi .
Kısaca Dikkat Eksikliği ,Dağınıklığı ve Hiperaktivite hakkında derlediğim bilgileri paylaştım.Kısa bir animasyon ile sözlerimi noktalarken sizlere sevgilerimi iletiyorum,sevggiyle kalın hoşcakalın...